Avropa meyvə bazarlarındakı böhran: səbəb və nəticələri

Artıq ikinci ildir ki, Avropanın əksər hissəsi albalı və digər dənəli meyvələrin çatışmazlığı ilə üzləşir. Səbəb anormal hava şəraitidir. Əlverişsiz hava ardıcıl iki mövsüm bu meyvələrin istehsalını kəskin şəkildə azaldır.

Üstəlik, bu problem həm AB ölkələrində, həm də Avropa Birliyinə daxil olmayan ölkələrdə qeyd olunur.
meyvə istehsalı

2019-cu ildə İtaliyada meteoroloji müşahidələr tarixinin ən soyuq yayı qeydə alınıb. Hətta may ayında da hava çox vaxt 18-20 dərəcədən yuxarı istiləşmədi və albalı, ərik, şaftalı və digər dənəli meyvə ağaclarının çiçəklənməsi zamanı şaxta tez-tez müşahidə olunurdu ki, bu da məhsuldarlığı xeyli azaltdı. Məhsul yığımı zamanı, soyuq hava ilə yanaşı, güclü yağış da müşahidə edildi. Nəticədə albalı məhsulu məhv oldu və qalan dənəli meyvələrin, xüsusən də erkən yetişən əriklərin keyfiyyəti pisləşdi. Buna görə, istehlakçının yerli meyvələrdən praktiki olaraq heç bir seçimi yox idi. 2020-ci ilin may ayında İtaliyada alma satışları rekord həddə çatdı.

2020-ci ilin may ayında hava daha yaxşı idi, lakin daha əvvəl, meyvə bağlarının çiçəklənməsi zamanı şaxta erkən albalı məhsulunu demək olar ki, tamamilə məhv etdi. Erkən ərik növlərinin məhsuldarlığını xeyli azaldı. Buna görə yüksək qiymətlərinə görə bazarda albalı tədarükü minimal olaraq qaldı və həmçinin əriyin keyfiyyəti aşağı düşdü. Yenə də alma istehsalçıları may satışlarından məmnun qaldılar. Amma alma ehtiyatları da tarixən aşağı səviyyələrə düşdü. Bölgənin əksər ölkələrində dənəli meyvələrin itirildiyini nəzərə alsaq, alma satışları Almaniya, Avstriya, Fransa, Polşa və bir çox digər AB ölkələrində rekord vurdu.

Ukraynada baharın şaxtası olması səbəbindən şirin albalı məhsulu tamamilə məhv oldu.

2020-ci ilin may ayının qeyri-adi soyuq və yağışlı havası hətta ağacların üzərində qalan meyvələrin də çox yavaş yetişməsinə və dad keyfiyyətlərinin pis olması ilə nəticələndi.

Buna görə də Ukrayna bazarında albalı qiymətinin bir il əvvəllə müqayisədə 1,5 dəfə və ya daha çox artması təəccüblü deyil. Lakin bu məhsula tələb elə də yüksək deyil. Soyuq bahar bağ çiyələyinin məhsuldarlığına və keyfiyyətinə də mənfi təsir göstərir. Günəş çatışmazlığı içərisində yetişən doqquzdon  da keyfiyyətli və dadlı olmadı.

Təbii olaraq, belə bir vəziyyətdə almalara tələbat çox yüksək olaraq qalır. Lakin 2019-cu ildə məhsul az olduğu üçün ölkənin meyvə anbarlarında alma ehtiyatları demək olar ki, tükənib. Təbii ki, Ukrayna indi alma idxal edir və hələ də məhsul ehtiyatlarına sahib olan bağbanlar isə məhsulun kilosunu 1 dollardan baha qiymətə satışa çıxarırlar.

Ardıcıl olaraq iki il may və hətta iyun ayı ərzində Avropada alma məhsullarına olan yüksək tələbat bağbanları gələcəyə daha nikbin baxmağa ümidləndirir. Ancaq artıq bir çoxları, gələn il hava şəraiti normaya yaxınlaşsa və bazar yenidən erkən albalı, çiyələk, ərik və digər giləmeyvə və meyvələrlə dolarsa, nə baş verəcəyini düşünürlər. Bu, may ayında alma bazarının çökməsinə səbəb ola bilərmi?

Bununla bağlı fikir birliyi yoxdur. Yenə də istehlakçının albalı dadını bu qədər tez unutması və ya may ayında münasib qiymətə təklif ediləcəyi təqdirdə ləzzətli bir çiyələk almaq imkanından imtina etməsi ehtimalı azdır. Buna baxmayaraq, ardıcıl iki mövsümün mənfi istehlak təcrübəsinin hələ də dənəli meyvələrin ümumi istehlakını azaltması və alma istehlakının artmasına təkan verməsi də istisna deyil. Xüsusilə bazarda meyvənin bu seqmentində maraqlı yeni məhsullar görünərsə.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!