Azərbaycan fındıq ixracatına görə dünya üçüncüsüdür

Azərbaycan Fındıq İstehsalçıları Assosiasiyasından verilən məlumata görə, 2020/21 mövsümündə ölkədə təxminən 55 min tona yaxın fındıq yığılacaq.

Assosiasiyanın rəhbəri İsmayıl Orucov EastFruit-ə eksklüziv müsahibəsində 2019-cu ilin sentyabrından 2020-ci ilin mayına qədər Azərbaycan istehsalçıları tərəfindən 17 min ton fındıq ləpəsi (45 min tondan çox qabıqsız fındıq) ixrac edildiyini söylədi. Ümumi ixrac gəliri isə 101 milyon dollar təşkil etdi. Pandemiya dövründə – 2020-ci ilin martından mayına qədər – fındıq ixracatı 4,7 min tona çatdı. Bu da 30 milyon dollardan çox məbləğ deməkdir.

“Son illərdə Azərbaycan 2022-ci ilə qədər 80 min hektara çatmaq üçün fındıq bağlarının sahəsini artırdı. 2019-cu ildə Azərbaycanda fındıq 79,5 min hektar sahədə becərilib ki, bunun da təxminən 50 min hektarı məhsulludur. Bu il bir çox yeni bağlar tam bəhrələnəcəkdir” – deyə İsmayıl Orucov Azərbaycan fındıq istehsalının artım proqnozunu izah edir.

EastFruit-in məlumatına görə, 2019-cu təqvim ilində Azərbaycan fındıq ixracında dünyada üçüncü yeri tutdu. Bu məhsulun ixrac gəliri baxımından Türkiyə və İtaliyadan sonrakı pillədə qərarlaşdı. Azərbaycanlı fındıq ixracatçıları ixrac rekordunu yeniləyərək bu fındıq ixracından 125,6 milyon dollar qazana bildilər. İstehsal eyni templə inkişaf edərsə, onda bir neçə il ərzində Azərbaycan fındıq ixracından əldə edilən gəlirlər baxımından İtaliyanı da ötə bilər.

Fındıq Azərbaycanın şimal və şimal-qərb bölgəsi üçün ənənəvi məhsuldur. Demək olar ki, hər ailənin 1,0-1,5 hektarlıq bağçası var. Təxminən 60 min Azərbaycan ailəsi fındıq gəlirindən asılıdır. Ayrıca sənaye miqyasında fındıq yetişdirən böyük istehsalçılar var. Azərbaycanda ən böyük fındıq bağının ərazisi üç min hektardır.

Azərbaycan fındıqları yüksək keyfiyyətinə görə qiymətləndirilir. Yerli çeşidlərimizin  keyfiyyət parametrləri və dadı birbaşa müxtəlifliyə bağlıdır. Əsas fındıq çeşidimiz “Ata Baba”dır. Bu çeşid yağ tərkibi 70% -dən çox, və böyük  kalibrlidir – 11-13 mm. Bundan əlavə, “Ata Baba” qida sənayesi üçün çox vacib olan mükəmməl yuvarlaq bir formaya malikdir.

“Qalib”, “Yağlı” və “Xaçmaz” kimi yerli fındıqlara da çox rast gəlinir.

Ekspert indi italyan çeşidləri ilə təcrübələr aparıldığını qeyd edib.

Bu yaxınlarda 200-300 hektar sahədə italyan çeşidləri əkilib, lakin bu bağlar hələ bəhrəsini vermir.

İsmayıl Orucovun sözlərinə görə, Assosiasiya yerli fındıq bağlarının məhsuldarlığını hər hektara 2 tona qədər artırmaq üçün bir texnologiya üzərində çalışır. Bu barədə bütün istehsalçılar dərnəyin Zaqataladakı şöbəsindən məlumat ala bilərlər. Birliyin çalışdığı başqa bir sahə fındıq bağlarının gəncləşdirilməsidir.

“Fakt budur ki, bağların təxminən 20% -i köhnəlib və bu da ümumi məhsul istehsalına mənfi təsir göstərir. Buna görə indi Azərbaycanda fındıq məhsulunun orta məhsuldarlığı hər hektara 1 tondur. Dövlət də yeni bağların salınmasına subsidiyalar yolu ilə kömək edir. Yeni bağlar üçün yardımın miqdarı köhnə bağlarla müqayisədə 70% daha çoxdur. Yeni bağ üçün subsidiya hər hektar üçün 800 manat təşkil edir. Bu vəsait gübrələrə və bitki mühafizə məhsullarına xərclənə bilər. Həmçinin yerli valyutada illik 5 faizlə güzəştli kreditlər proqramı mövcuddur.

fındıq bağları

Azərbaycan fındığı geniş ixrac coğrafiyasına malikdir. Şimali Afrikadan tutmuş Orta Asiya ölkələrinə qədər fındıq ixrac edirik. Əsas bazarlarımız Avropa Birliyi ölkələri və Rusiyadır, lakin hamısı konkret mövsümdən asılıdır. Əsasən qida sənayesi müəssisələrini təmin edirik. Gürcüstan və Türkiyədən fərqli olaraq, Azərbaycanın Avropa Birliyi  ölkələri ilə sərbəst ticarət sazişi və ya xüsusi razılaşması yoxdur. Buna görə də, qabıqlı fındıqlara 11,8% idxal rüsumu, qabıqsız fındıq ləpələrinə isə 3,2% rüsum tətbiq edilir.

Eyni zamanda, əzilmiş fındıq, un və s. istehsal etmək üçün öz imkanlarımız var. Rusiya ilə gömrük tarifi 0% təşkil edir. Bundan əlavə, Azərbaycan fındıqlarının sabit qiyməti 4,55 dollardır və əsas rəqib Türkiyədən olan fındıqdır. Türkiyə fındığının qiyməti isə 7 dollardı. Buna görə də Rusiyada rəqabətimizdə daha üstünük. İsmayıl Orucov son zamanlar Azərbaycanın müxtəlif ölkələrdə ticarət nümayəndəliklərinin köməyi ilə “Made in Azerbaijan” brendini fəal şəkildə populyarlaşdırmağa başladığını da bildirib.

EastFruit-in məlumatlarına görə, bütün Azərbaycan fındıqlarının təxminən yarısı Rusiyaya ixrac olunur. Rusiyadan bir az daha az fındıq AB-nin iki ölkəsinə – İtaliya və Almaniyaya (birlikdə) ixrac olunur. Qalan idxal ölkələri isə daha kiçik həcm ixrac olunur.

Azərbaycan Fındıq İstehsalçıları Birliyi, 2017-ci ildə Azərbaycanda İxracın və İnvestisiyaların Təşviqi Fondunun (AZPROMO) dəstəyi ilə təsis edilib. Bu birliyin məqsədləri bunlardır:

  • yerli istehsalçılara müasir texnologiyaların tətbiqində kömək
  • xarici bazarlarda Azərbaycan fındıqlarının populyarlaşdırılması,
  • sektorun inkişafının təşviqi ilə istehsalın səmərəliliyi
  • fındıq keyfiyyətinin artırılması kömək.

Birlik, Azərbaycanda fındıq ixracatçılarının və ixracatçılarının 90% -ni, həmçinin oz yetişdiricilərini də birləşdirir.

Fındıq ağacının yetişdirilməsi və xəstəliklərə qarşı mübarizə yolları..

Azərbaycan İqtisadiyyat Nazirliyinin rəhbərliyi ilə AZPROMO-nun dəstəyi ilə Assosiasiya istehsalçıların beynəlxalq sərgilərdə, təhsil turlarında və B2B görüşlərində iştirakını təşkil edir. USAİD layihələrinin köməyi ilə Assosiasiya həm yerli, həm də beynəlxalq aqronomlarla fındıq becərilməsinin səmərəliliyini artırmaq üçün təlimlər keçirir. Öz bağ avadanlıqları parkından istifadə edərək fındıq bağlarının emalı üçün bir xidmət təqdim edir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!