Dünyanın ən yaxşı iy bilən heyvanları

Bu yaxınlarda bir qrup elm adamı genlərin qoxu alma qabiliyyətlərinin necə olduğunu və hansı heyvanların daha yüksək qoxulama duyğusuna sahib olduğunu kəşf ediblər.

Qoxulama bir çox heyvanın sahib olduğu bir hissdir və çoxunun da güclü qoxu alma hissi var. Bu hiss nəticəsində hava yolu ilə gələn molekulları bədənləri aşkar edərək analiz edə bilir. Bu hissəciklər burun dəliklərindən daxil olur və ətirli zülalların olduğu ətirli ampula çatır. Bundan sonra məlumat beyinə ötürülür.

Hər növ reseptorlar bir maddə aşkar edə bilər. Bununla birlikdə, müxtəlif reseptorların birləşməsi sonsuz sayda maddələrin qoxusunu təmin edir. Bəzi heyvanlar fərqli reseptor zülallarını kodlayan çox sayda gen sayəsində yüksək inkişaf etmiş bir qoxulama hissinə sahibdirlər.

Tokio Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən aparılan bir araşdırmada, 13 plasental məməlidə ayrıca qoxu duyğusundan məsul olan çox sayda gen analiz edildi. Nəticələr təəccüblü idi.

iy bilmə agroexpert.az
Afrika filinin təkmilləşmiş qoxu alma hissi

Afrika fili (Loxodonta africana) qoxu hissi ən çox inkişaf etmiş bir heyvandır. Bu məməli Afrikanın ən azı 37 ölkəsində yaşayır. Üstəlik, köçəri bir heyvan olduğundan, sıx meşələrdən çimərliklərə qədər bir çox fərqli yaşayış yerində də yaşaya bilərlər.

Bu gün bu növün müxtəlif cinsləri fərqli yerlərdə yaşayır. Belə ki, ekoloqların sayəsində onların sayı artırılır.

Yuxarıda göstərilən araşdırmaya görə, Afrika filində qoxu reseptorlarının konfiqurasiyasından məsul olan təxminən 1948 fərqli gen var. Bu yüksək inkişaf etmiş qoxu hissi heyvanın əl kimi istifadə etdiyi uzun xortumu ilə əlaqədar ola bilər. Reseptorlar filin gövdəsində deyil, başında yerləşir.

Lakin, heyvan qida axtarmaq üçün xortumdan istifadə edir. Xortumun ucu heyvanın gözündən uzaq olduğu üçün fillərin qoxu bilmə duyğusu daha yaxşı olmalıdır. Bu güclü qoxu alma hissi həm də güclü yaddaş ilə əlaqəli ola bilər.

  • Siçovullar
  • Siçanlar

Siçovullar və siçanlar gecə ovlanan gəmirici məməlilərdir. Ümumiyyətlə, gecə ov üçün çıxan heyvanlarda görmə qabiliyyəti zəif və qoxu hissi yüksək inkişaf edir. Bunun səbəbi, qaranlıqda görmənin daha az əhəmiyyətli olmasıdır. Gecə ovlanan heyvanlar daha çox eşitmə, istilik bilmə və qoxu hissindən asılıdırlar.

Siçovullarda 1207 qoxu geni, siçanlarda isə 1130 qoxu geni var. Hətta anti-personal minalarını izləmək və tapmaq üçün öyrədilə bilən Gambiya kisəli siçan növü də var.

inək burnu agroexpert.az
  • İnəklər

Ən yüksək inkişaf etmiş qoxu hissi olan heyvanlar siyahımızın növbəti sırasında olan inəklərdə 1186 qoxu geni var. İy bilmə qabiliyyətləri o qədər inkişaf edib ki, hətta 10 km məsafədən qoxuları hiss edə bilirlər. Bu xüsusiyyət ot bitkiləri və yırtıcıları uzaqdan hiss etdiklərinə görə inəklər üçün çox faydalıdır.

On min illər əvvəl vəhşi öküzlərin (Bos primigenius) əhliləşdirilməsi ilə inəkləri insanlar qorumağa başladı. Lakin keçmişdə yaşamaq üçün qoxu hisslərindən çox istifadə etməli olurdular.

  • Atlar

İnəklərdə olduğu kimi, ov mövqeyində atların iy bilmə qabiliyyətləri də yüksək inkişaf edib. Atların 1066 qoxu genləri var və qoxu hissi sayəsində hətta səthin altından su tapa bilirlər. Bu, səhrada yaşayan atların su ehtiyaclarını tapmalarını asanlaşdırır.

Üstəlik, bu heyvanlar qoxu hisslərindən istifadə edərək dostluq edə bilər, sidik və ya gübrə ilə qızdırılan mariləri aşkarlaya bilərlər.

Bu araşdırma nəticəsində iy bilmə qabiliyyətləri yüksək səviyyədə inkişaf etmiş 14 heyvanın adları siyahıya alınmışdır.

5-ci sırada atların yer aldığı çox sayda fərqli iy bilmə genləri olan canlılar siyahısının qalan heyvanları bunlardır:

  • İtlər
  • Qvineya donuzu
  • Çin tısbağası
  • Afrika pəncəli qurbağası
  • İnsanlar
  • Şimpanze
  • Mərkəzi Amerika dələ meymunu
  • Dovşanlar
  • Oranqutanlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4669

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4669