Fıstıq yetişdirilməsi və fıstığın xüsusiyyətləri

Bir çox bağban öz bağında qeyri-adi tərəvəz, meyvə, bitkilər yetişdirmək istəyir. Həvəsli bağbanın ekzotik meyvələrdən məhsul götürmək istəyi başa düşüləndir, əsas odur ki, proses mənəvi məmnunluq gətirsin. Fıstıq Azərbaycanın bir çox bölgəsi üçün hələ də olduqca nadir bir mədəniyyətdir. Ancaq yetişdirilməsi o qədər də çətin deyil.

Bu məqalədə yer fıstığın (və ya yer fındığının) yetişdirilməsi və faydalarından danışacağıq.
fıstığın əkilməsi agroexpert.az

Yer fıstığı istilik sevən bitkidir, buna görə də subtropik enliklərdə  daha çox yayılmışdır. Fıstığın vətəni Cənubi Amerikadır. Bu bitki oradan Qərb Hindistana gətirildi və sonradan Avropada geniş yayıldı.

Ən böyük fıstıq plantasiyalarına Cənubi Amerikada rast gəlmək olar. Orada təbiət bu bitkinin rahat böyüməsi üçün ən əlverişli şəraitə sahibdir. Son vaxtlar bağbanlar mülayim iqlimə sahib ərazilərdə də fıstıq yetişdirirlər.

Yer fıstığı paxlalılar ailəsinə aiddir, lakin digər məhsullardan fərqli olaraq, meyvələri yer altında əmələ gəlir və böyüyür. Bir yaşına çatmış bitki budaqlanmış gövdəsi olan kiçik kola çevrilir.

Fıstıq yetişdirmənin yolları

Fıstığın da digər paxlalılar kimi böyüməyi çox asandır. Bitki +20°C-dən yüksək temperaturda yaxşı inkişaf edir. Ancaq havanın temperaturu +15°C-dən aşağı düşərsə, bitkinin inkişafı dayanır. Buna görə də sərin havalarda fıstıq mütləq örtülməlidir.

Torpağın temperaturu +15°C-dən yuxarı qalxdıqdan sonra onu əkmək olar. Bitkinin məhsuldarlığını artırmaq üçün toxumlar aprel ayında  isladılaraq 3-4 sm dərinliyi olan qablarda əkilir və sonra açıq torpağa əkilir. Əkin zamanı sıralar arasında 50-60 sm, bitkilər arasında isə 15-20 sm məsafə olmalıdır.

Fıstıqların bir özəlliyi var: bir gün çiçək açırlar. Səhər tezdən çiçəklər açılır, axşam isə quruyur.

Buna görə də yer fıstığının çiçəkləri gün ərzində tozlanmalıdır. Adətən bitki iyunun sonlarında çiçək açır. Polenin tozlanmasının sonunda fıstıq yumurtalıqları torpağa tökülür və burada gələcək meyvələr yetişir.

  • Fıstıq çiçəklənməyə başlayanda bitkini suvarmaq lazımdır. Çiçəkləmə dayandıqdan sonra suvarma yalnız uzun quraqlıqlar zamanı aparılmalıdır.
  • Fıstıq məhsulu quşların hücumundan qorunmalıdır. Quşlar fıstıq əkini tamamilə məhv edə bilər.
  • Klassik fıstıq baxımının 3 əsas şərti var: bitkinin alaq otlardan qorunması, suvarılması və bəslənməsi lazımdır.
yer fıstığı agriexpertşaz

Veqetasiya (böyümə) dönəmində bağbanlar bitki xəstəlikləri ilə bağlı problemlərlə qarşılaşmırlar. Fıstığın gövdəsi quruduqda və yarpaqları saraldıqda məhsulu toplamaq olar.

Ümumiyyətlə fıstıq məhsulu sentyabr ayının ikinci yarısında yığılır. Onu qazıb torpaqdan çıxarırlar, kolunu ehtiyyatla silkələyirlər və quru yerə qoyurlar. Sonra bitki kol ilə birlikdə qurudulur. 10 gündən sonra məhsul toplana bilər.

Fıstığın dəyərli xüsusiyyətləri

Yer fıstığı qiymətli məhsuldur. Tərkibində şəkər, karbohidratlar, çoxlu miqdarda zülal, yüksək keyfiyyətli yağlar və insan bədəni üçün lazım olan vitamin və minerallar var.

Bir müddət əvvəl ABŞ-da aparılan araşdırma nəticəsində fıstığın ürək və damar xəstəliklərinin inkişafına mane olan çox miqdarda antioksidant ehtiva etdiyi məlum oldu. Fıstıq istifadəsi aterosklerozun, bədxassəli şişlərin və vaxtından əvvəl qocalmanın qarşısını alır. Həm də fıstığın tərkibində E, B vitaminləri və antisklerotik təsir göstərən linoleik turşusu var.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4669

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4669