Əkinçilikdə dolunun vurduğu zərər və qorunma yolları

Yağış və qar hissəciklərinin soyuq və fırtınalı hava təbəqəsindən keçərək yer üzünə düşdükdə bərk və dəyirmi dənələrə çevrilməsinə dolu deyilir. Dolu şəklində yağıntı əsasən mülayim iqlimində və isti aylarda görülür.

Gecələr dolu yağması çox nadir baş verir. Dolu dənələrinin diametri ümumiyyətlə 5-50 mm ölçüsündədir. Bəzən daha böyük dolu həcmdə yağdığı da görülür. Belə böyüklükdəki leysan insanlar və heyvanlar üçün də böyük təhlükə yaradır və hətta ölümə də səbəb ola bilər.

dolu ve onun vurduğu fesadlar agroexpert.az

Dolu meydana gəlməsində qurunun səthi forması, torpağın istilik qabiliyyəti, havanın rütubəti və bitki örtüyü mühüm təsir göstərir. Adətən dolu (konvektiv) fəaliyyətləri az istilikli torpaqlarda nadir hallarda olur, dolu yağıntıları olmur. Eyni səbəbdən dolu, sıx bitki örtüyü olan ərazilərdə daha azdır. Dolunun ziyanı sürət və ölçüsündən asılıdır.

Dolu yağışı 5-10 dəqiqə kimi qısa müddətə davam etsə də, kənd təsərrüfatına vurduğu zərər olduqca böyükdür. Onun ziyanı  meyvələrə, yarpaqlara və tumurcuqlara daha təsirli olur.

Dolu zərərindən qorunmaq və ya zərəri azaltmaq müxtəlif üsullarla mümkündür.
  1. Dolu torları
  2. Məhsul sığortası
  3. Dolu dağıtma topu
  4. Dolu dağıtma raketi

Məhsul Sığortası

Bu gün mövcud texnoloji inkişaflara baxmayaraq, dolu yağışının tamamilə qarşısını almaq mümkün deyil. Kənd təsərrüfatında dolu yağışı nəticəsində yarana biləcək ziyanları azaltmağın üsullarından biri fəaliyyətimizin və ya məhsullarımızın sığortalanmasıdır.

Sığorta bütün bitki mənşəli məhsullarda dolunun vurduğu zərərləri, meyvələrdə, təzə tərəvəzlərdə və məhv olmuş çiçəklərdə və istixanalarda zərərli yağıntıdan yaranan keyfiyyət itkisini əhatə edir.

Dolu dağıtma topu

Dolu dağıtma toplarının vurduğu zərərin qarşısını almaq üçün cihazdan yayılan şok dalğaları sayəsində dolu dənələrinin xarici təbəqələrini əridərək hissəciklərin böyüməsinin və meydana gəlməsinin qarşısını almaq prinsipi ilə işləyir. Bu şəkildə əridikdən sonra kiçik ölçülərə düşən tam nüvənin yer üzünə gəldikdə zərər verməməsinin qarşısı alınır.

Dolu əleyhinə toplar asetilen və butan qazından istifadə edərək yüksək tezlikli doldurulmuş paylayıcı şok dalğaları istehsal edir. Bu cihaz əmələ gəlmiş doluya qarşı təsirli deyil. Buna görə ən vacib şərt topu vaxtında idarə etməkdir. Bu səbəblə, tökülmə fırtına və dolu əmələ gəlməsindən ən azı 20 dəqiqə əvvəl işlədilə bilər. Cihazın səmərəliliyi başlanğıc vaxtının gecikməsi ilə mütənasib olaraq azalır. Cihazın hava proqnozlarından və ya meteoroloji radarlardan gələn xəbərdarlıqları nəzərə alaraq işləməsi tövsiyə olunur.

Ardı var….

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!
Яндекс.Метрика
Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4673

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4673