Türkiyədə balqabaq təsərrüfatı

Balqabaq bitkisinin vətəni tam bilinməsə də, həm Amerika, həm də Asiya hesab olunur. Balqabaq qabaqkimilər ailəsindən olan bir yay bitkisidir. Amerika qitəsində, e.ə. arxeoloji tapıntılar nəticəsində onun 2500-cü ildən bəri becərildiyi aşkar edilib.

Türkiyədə balqabaq növü, yay balqabağı, bəzək balqabağı və qış balqabağı kimi qruplaşdırılıb. İstixana təsərrüfatında yay balqabağı bütün il boyu becərilir. Türkiyədə balqabağın ümumi illik istehsalı təxminən 550.000 tondur. Bunun 400 min tonu yaz balqabağıdır. Yay növləri ümumiyyətlə yemək üçün, qış balqabağı isə şirniyyat və xəmir kimi  istifadə olunur. Bundan başqa, xeyli miqdarda balqabaq toxumu istehsal olunur.

Yay qabağı
  • Balqabağı
  • Girit qabağı
  • Su qabağı
  • Salxım qabağı
Qış balqabağı
  • Balqabaq
  • Şabalıd balqabağı
Bəzək balqabağı
Balqabaq bitkisinin iqlim tələbləri

Balqabaq bitkisi inkişaf dövründəki mülayim şəraiti və məhsulun yığım dövründəki istiliyi sevir. Sərt iqlim şəraitini sevmir və soyuq şəraitdə asanlıqla zədələnir. Həm də həddindən artıq istiliyi sevmir. Yaz və payız arasındakı uyğun şəraitdə yaxşı böyüyür. İdeal hava istiliyinin artması və ya azalması böyüməni və inkişafı zəiflədir. 10° C-dən yüksək temperaturda yaxşı böyüyür.

İşığı sevən bir bitkidir. Balqabaq kölgəli yerlərdə  yetişdirilməlidir. Kifayət qədər işıq qəbul etməyən yerlərdə bitki zərif olur, dişi çiçəklərin əmələ gəlməsi və meyvə tutumu sürəti azalır.

Bitkinin vegetasiya dövrü yay sortları üçün orta hesabla 100 gün, qış sortları üçün 180-200 gündür.

Balqabaq bitkisinin torpaq tələbləri

Torpaq baxımından çox seçici bir bitki deyil, amma çox ağır və qumlu torpaqları sevmir. Ən yaxşı məhsul dərin bir quruluşa, yaxşı keçiriciliyə, yüksək su tutma qabiliyyətinə malik, mineral və üzvi maddələrlə zəngin olan qumlu torpaqlarda əldə edilir. Qumlu bir quruluşa sahib olan torpaqlarda, kifayət qədər gübrə dəstəyi ilə qulaqlıq əldə edilə bilər, lakin məhsuldarlıq azdır. Optimal torpaq pH 6 -7 aralığındadır.

Torpağın hazırlanması

Balqabaq becətiləcək sahədə, payızda dərin şumlama aparılmalıdır. Sahənin vəziyyətindən asılı olaraq şumlama ikinci dəfə də edilə bilər. Torpağın özünə gəlməsi üçün bitki üçün çox vacibdir. Dincəlməmiş torpaqda aparılan əkinçilikdə istədiyiniz səmərəni əldə etmək olmaz.

Yazda tərəvəz əkmədən əvvəl, sahə şumlanmalı və tırtıllı kombayn ilə hamarlaşdırılmalıdır. Torpağı bir neçə gün dincə verərək gözləmək lazımdır. sonra sahə səthi əkinə uyğun düzəldilməlidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4669

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4669