Türkiyədə fındıq təsərrüfatında son vəziyyət

Fındıq mövsümi olmasa da Türkiyə mətbuatında fındıq təsərrüfatı müzakirə mövzusu olub. Bu müzakirədə bu il üçün gözlənilən məhsul miqdarı və məhsul qiyməti geniş şəkildə müzakirə olunub.

Türkiyə Kənd Təsərrüfatı və Meşə Naziri Bəkir Pakdemirli 2020-ci ildə gözlənilən məhsulun 665 min ton olduğu açıqlayıb.

Belə ki, Türkiyə fındıq istehsalı və ixracatında bir liderdir. İstehsalçı tərəfindən müəyyənləşməsi gözlənilən fındıq qiymətinin bayramdan əvvəl elan ediləcəyi gözlənilir. Keçən il fındıq alqı-satqı qiyməti Giresun məhsulları üçün 17 lirə, ən yüksək keyfiyyətli məhsullar üçün 16 lira 50 kuruş və aşağı keyfiyyətli fındıq üçün 15 lira 50 kuruş olmuşdu.

fındıq

2019-cu ildə Kənd Təsərrüfatı və Meşə Nazirliyinın fındıq hesabatının son 5 illik məlumatlarına əsasən dünya fındıq istehsalının yüzdə 64-ü Türkiyə qarşılayır. Türkiyə 1 ilə 100/8, İtaliya ilə 100/3, ABŞ yüzdə 2, İran və Gürcüstan eyni nisbətləri izləyir.

Bu qanunla Türkiyənin 16 əyalətində və 123 rayonunda fındıq əkilməsinə icazə verilib. Bununla birlikdə, Fermer Qeydiyyat Sisteminə görə, artıq 43 ildir fındıq yetişdirilir. Türkiyə Statistika Təşkilatı 2001-ci ildə edilən məlumatlara görə 555 min hektar fındıq əkin sahəsi 2019-cu ildə 100/37 faiz artaraq təxminən 760 min hektara çatıb.

Fındıq istehsalı illər ərzində əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. 2016-cı ildə 420 min ton olan qabıqlı fındıq istehsalı 2019-cu ildə 776 min tona çatıb. Son 5 illik istehsal orta hesabla 606 min tondur.

İxrac artdıqca gəlir azalır

Dünyada son 5 ildə reallaşdırılan qabıqlı fındıq və fındıq məhsullarının ixracının predmeti dünyada orta hesabla 711 min tondur. Türkiyə bu ixracatın 100/71-ini reallaşdırıb.

2018-19-cu illərdə istehsal mövsümündə Türkiyənin fındıq ixracatında 100/56-sı fındıq, 100/19 fındıq ləpəsi, 100/25 qovrulmuş fındıq ləpəsi və 100/0,15-i qabıqlı fındıq olub.

Türkiyə mətbuatına əsasən ixracatla əlaqədar ən təəccüblü hal isə fındıq ixracatının artmağına baxmayaraq gəlirin azalmasıdır. Belə ki daha çox fındıq ixrac edildiyi halda daha az gəlir əldə edirlər. Türkiyə mətbuatı qeyd edir ki,
bunun əsasında ölkədə qoz-fındıq istehsal və ixracatı başqalarının nəzarətindədir. Qara dəniz Fındıq və Məhsul İxracatçılar Birliyinin son 5 ildəki ixrac məlumatlarına baxıldığında bu həqiqət çox aydın görünür.

fındıq bağları

Türkiyə, 2015-ci ildə 240 min 137 ton fındıq ixrac edərək 2 milyard 827 milyon dollar əldə edib. Fındıqın hər kiloqramını orta hesabla 11 dollar 77 sent ixrac edib. 2016-cı ildə ixrac 227 min 556 ton, ixrac gəliri isə 1 milyard 981 milyon dollar olub. Bir kiloqrama düşən ixrac gəliri 8 dollar 71 qəpikdir. 2017-ci ildə ixracat 269 min 623 tona yüksəlib, lakin ixrac gəliri əvvəlki ilə nisbətən azalıb və 1 milyard 876 milyon dollara düşüb. Həmin hesabla fındığın hər kiloqram üçün ixrac dəyəri 6 ilə 96 sent arasında olur. 2018-ci ildə ixracatın miqdarı bu dəfə 279 min 251 tona yüksəlib. İxrac gəliri yenidən
azalıb və 1 milyard 635 milyon dollara düşüb.

Türkiyə 2015-ci ildə fındığın hər kiloqramını 11 dollar 77 sentə ixrac edilərkən, 2018-ci ildə 5 dollar 86 sentdən satıb. 2019-cu ildə 319 min 772 ton fındıq ixrac edilib. İxrac gəliri 2 milyard 28 milyon dollar olub. Fındığın
çəkisi orta hesabla 6 dollar 35 sentlə ixrac edilib.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4669

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4669