Zəngin ölkələr yoxsulların əkinçilik torpaqlarını satın alır

Türkiyənin 12,5 qat ərazisi olsa da, Çində kənd təsərrüfatı əraziləri sürətlə azalır. Çin bir milyarddan çox əhalisini qidalandırmaq üçün sürətlə digər ölkələrdə əkin sahələrini satın alır. Cənubi Amerika, Afrika və Cənub-Şərqi Asiyada 2,1 milyon hektar ərazinin satın alındığı deyilir. Çinin nəhəng miqyası, əslində dünyada geniş yayılmış yeni bir cərəyan: Dövlətlər və ya qarşılıqlı fondlar xarici ölkələrdə milyonlarla hektar əkinçilik ərazisi almağa başladılar.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məlumatlarına görə, son 3 ildə 30 milyon hektar (300.000 km2, yəni İtaliya ölçüsü) kənd təsərrüfatı ərazisi xarici kapital tərəfindən alınıb ​​və ya icarəyə verilib. Və bu tendensiya durmadan yayılır. Ümumdünya Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) dünya səthində 2,7 milyard hektar əkin sahəsinin olduğunu, ancaq 1,5 milyardının becərildiyini bildirir. Bu işlənməmiş torpaq ümumiyyətlə Cənubi yarımkürədə (Cənubi Amerika, Afrika, Avstraliya, Cənub-Şərqi Asiya) və inkişaf etməkdə olan ölkələrdə 80 faizdir. Artan əhalisini qidalandırmaqda çətinlik çəkən bu ölkələr kənd təsərrüfatına ayrılan xarici sərmayələri ölkənin kənd təsərrüfatını yaxşılaşdırmaq və texnologiya ötürmək üçün bir fürsət olaraq görürlər.

zəngin ölkələr agroexpert.az
Afrikalıların torpaqları

Zəngin ölkələrin və investisiya fondlarının bir nömrəli hədəfi Afrikadır. FAO-nun 5 ölkədə (Efiopiya, Madaqaskar, Mali, Mozambik, Sudan) apardığı bir araşdırmaya görə, xarici vətəndaşlar 1 milyard dollar sərmayə ilə 2,5 milyon hektar kənd təsərrüfatı sahəsi alıb və ya 99 il müddətinə icarəyə götürüblər. Yalnız Sudanda 6 fərqli ölkənin investorları kənd təsərrüfatı torpaqları əldə etdilər. 690 min hektar ərazisi olan Cənubi Koreya və 400 min hektar ərazisi olan Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri. Artıq bu torpaqlarda qarğıdalı, buğda, kartof və tərəvəz becərilir.

Bu ölkələr investorlar üçün cənnətdir: Heç bir qabaqlayıcı qanunvericilik yoxdur, hökumətlər laqeyddir, bürokratlar inandırmağa hazırdırlar, Kəndlilərin titul əməlləri yoxdur, torpaq demək olar ki, azaddır. Efiopiyada bir hektar kənd təsərrüfatı ərazisini ildə 3 TLə icarəyə götürmək mümkündür. Efiopiyada intensiv əkinçiliklə məşğul olan Hindistan mənşəli Karuturi şirkətinin 300 min hektar ərazini işlətdiyi məlumdur. Efiopiya hökuməti bu fürsətdən istifadə edib 3 milyon hektar kənd təsərrüfatı ərazisini xarici vətəndaşlara icarəyə verməyi planlaşdırır.

Mərkəzi Asiyanın addımları

Keçmiş SSRİ ölkələrində Orta Asiyada geniş boş torpaqlar uzanır. Beynəlxalq ekspertin dediyi kimi: “Dünən bu ölkələrə neft, təbii qaz, minalar kimi yeraltı sərvətlər çıxarmaq üçün gələnlər bu gün əkinçilik məhsullarının qiymətinin artması ilə birbaşa torpaq becərmək üçün gəlirlər.”

İsveçin iki investisiya fondu – Qara Yerli Əkinçilik (BEF) və Alpcot Agro, müvafiq olaraq, Rusiya və Ukraynada 323.000 və 161.000 hektar ərazidə fəaliyyət göstərir. 2008-ci ilin mayında bağlanmış müqaviləyə əsasən, Liviya hökuməti neft və qaz qarşılığında Ukraynada 247 min hektar torpaq sahəsi əldə etdi. Çinin də Rusiyadakı nəhəng torpaqları əhatə etdiyi iddia edilir. Növbəti hədəfin Monqolustanın geniş bakirə torpaqları olduğu deyilir, Cənubi Koreya bu ölkədə buğda və çörək üçün 270.000 hektar ərazi axtarır.

Agroexpert_Az deqiq topraqsunasliq torpaqlar
Cənub-Şərqi Asiyada münbit torpaq

Cənub-Şərqi Asiya xüsusilə düyü əkmək və ağac əkmək üçün bir çox investor cəlb edir. Hindistanın və Çinin bu bölgədəki müvafiq olaraq 358.000 və 300.000 torpaq sahəsini satın aldığı və ya icarəyə götürdüyü deyilir. Çin telekommunikasiya şirkəti ZTE, Laosda manioc yetişdirmək üçün 100.000 hektar ərazini icarəyə götürdü. Körfəz ölkələri də bölgəyə sərmayə qoyur. Səudiyyə Ərəbistanından olan Bin Laden qrupunun Papuada 500 min hektar və İndoneziyanın cənubundakı 80 min hektar ərazini təqib etdiyi deyilir.

Cənubi Amerikanın torpaqları

Vətəndaş Cəmiyyəti Təşkilatları (QHT) iddia edir ki, faktlar Cənubi Amerika qitəsində gizlidir. Məsələn, Braziliyada torpaq əldə edən bir çox şirkət öhdəliklərini gizlətməyə üstünlük verir. Bununla belə, rəsmi məlumatlara görə, 4 milyon hektar (yəni İsveçrə ölçüsü) Braziliya ərazisi xaricilərin əlindədir. Qeyri-Hökumət Təşkilatlarının Taxılına görə Argentinanın əkin sahələrinin 10 faizi. Qanunvericilik o dərəcədə şübhəlidir ki, xaricilərin Braziliyada bir torpaq qurması üçün bir şirkət qurması kifayətdir. “Hətta ictimai yerlər veb saytlarda satılır” deyən Rəsmi Kolonizasiya və Torpaq İslahatı Milli İnstitutunun direktoru Rolf Hackbart. Bu arada, xarici vətəndaşların torpaq alqı-satqısını məhdudlaşdıran bir qanun parlamentdə müzakirə edilərkən, Braziliya soya istehsalçıları, Paraqvayda minlərlə hektar torpaq sahəsini qanunsuz olmasına baxmayaraq fəaliyyətini davam etdirir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4669

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4669