Zoonotik xəstəliklər hansılardır?

Zoonotik xəstəliklər, onurğalı heyvanlardan insanlara ötürülən infeksiyalardır. İnsanlarda xəstəlik yaradan infeksiyaların əhəmiyyətli bir hissəsi daha çox və ya daha az zoonotik xüsusiyyətə malikdir. Son zamanlarda ortaya çıxan və ya son illərdə əhəmiyyət kəsb edən yoluxucu xəstəliklər arasında dəli inək, donuz qripi və ya quş qripi kimi zoonoz xəstəliklər mühüm yer tutur. Zoonotik infeksiyaların insanlara ötürülməsi yolları çox müxtəlifdir və bəzi hallarda eyni infeksiyanın birdən çox ötürmə yolu var.

  • Prion
  • Quduzluq
  • Qarayara
  • Buruceloz
  • Leptospiroz
  • Tulyaremiya
  • Göbələk
  • Toksoplazmoz
  • Trisinlazois
  • Teaniazis
  • Hidatid kisti
zootonik heyvan xəstəlikləri agroexpert.az
Prion xəstəlikləri

Bu yazımızda sizlərə bu xəstəliklərdən Prion xəstəlikləri haqqında məlumat verəcəyik.

Bu xəstəlik üç fərqli şəkildə yaranır:

1. İnfeksiya kimi canlıdan canlıya yoluxma ilə

2. Genetik olaraq yaranan xəstəlikdir

3. Təsadüfi hallarda yaranır

Patogenez xəstəliyi

Hüceyrələr öldükcə yerlərində boşluqlar əmələ gəlir.

Beyində pendir və ya süngər görünüşü yaranır.

Bu görüntüyə “spongioform ensefalopatiyası” deyilir.

Quru xəstəliyi

Spongiform ensefalopatiyası cədvəli

  • Ataksiya
  • Balans pozğunluğu
  • Gəzməkdə çətinlik
  • Yaddaş itkisi

İnfeksiya ümumiyyətlə qızdırmadan irəliləyir və klinik nəticələr görüldükdən 1-2 il sonra ölümlə nəticələnir.

zoonotik xəstəliklər agroexpert.az
Creutzfeld – Jacob xəstəliyi (CJD)

İlk dəfə 1920-ci ildə Creutzfeld və Jacob adlı tədqiqatçılar tərəfindən kəşf edilib. Faktor priondur və histoloji görünüş və klinik tapıntılar ümumiyyətlə “Quru xəstəliyi” ilə oxşardır. Bu xəstələrdə beyində süngər görünüşünə əlavə olaraq amiloid lövhələr meydana gəlir. İnkubasiya müddəti 5-10 ildir.

Zəiflik, yuxu pozğunluğu, baş ağrısı, arıqlamaq, ümumi narahatlıq kimi simptomlar müşahidə olunur. Xəstəlik irəlilədikcə beyin işində pozğunluqlar, yaddaş itkisi, yeriməkdə çətinlik, nitqdə çətinliklər müşahidə olunur. Ölüm simptomlar başlayandan 6-12 ay sonra baş verir.

Yoluxma

Yoluxma EEG elektrodlarının təsiri ilə yaranır. Beyin əməliyyatlarında yoluxmuş cərrahi alətlərin istifadəsi zamanı yaranır. CJD olan xəstələrdə sağlam kornea nəqli olduğu güman edilir. Bu xəstəliklərin cəmiyyətdə çox yayılmaması, digər amillərin də yoluxma baxımından təsirli olduğunu göstərir.

Prion xəstəliklərində qarşısının alınması
  • Prionlar adi üsullarla təsirsiz hala gətirilə bilməz.
  • Prion xəstəliyi olanlarda cərrahi müdaxilənin qarşısı alınmalıdır.
  • Eyni əməliyyat otağında əməliyyat olunan insanların yoluxma riski var.
  • Prion xəstəliyi olan insanlarda istifadə olunan hər hansı bir material, yaxşı sterilizasiya edilmədiyi təqdirdə başqalarında istifadə edilməməlidir.

Buna görə xəsstələrə istifadə edilən materiallar daha yüksək tempreturda, daha yüksək təyziqdə və adi haldan fərqli olaraq daha uzun müddətdə dezinfeksiya edilməlidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

error: Content is protected !!

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4669

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /hostimul/puwlzqda/public_html/wp-includes/functions.php on line 4669